WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:01.240
Imagjinoni sikur për një moment

2
00:00:01.240 --> 00:00:03.900
sikur qeveria jonë do të trajtonte infrastrukturën tonë publike,

3
00:00:03.900 --> 00:00:06.100
si rrugët dhe ndërtesat publike,

4
00:00:06.100 --> 00:00:09.480
në të njëjtën mënyrë siç trajton infrastrukturën digjitale:

5
00:00:09.480 --> 00:00:12.560
Anëtarët e parlamentit do të punonin në një hapësirë me qira

6
00:00:12.560 --> 00:00:16.360
ku ata nuk do të lejoheshin të votonin në favor të ligjeve më të forta ambientale

7
00:00:16.360 --> 00:00:19.240
sepse pronari - një korporate ndërkombëtare -

8
00:00:19.240 --> 00:00:22.580
nuk e lejon atë lloj votimi në ndërtesat e tij

9
00:00:22.840 --> 00:00:25.240
dhe as nuk do të lejojë një përmirësim të pritur prej kohësh

10
00:00:25.240 --> 00:00:27.240
në më tepër se 500 poste.

11
00:00:27.240 --> 00:00:31.820
Kjo do të thotë që disa anëtarë të parlamentit do duhet të qëndrojnë jashtë, në rrugë.

12
00:00:31.820 --> 00:00:33.940
Dhe, disa blloqe më tej,

13
00:00:33.940 --> 00:00:36.960
një palestër e re po prishet

14
00:00:36.960 --> 00:00:39.460
vetëm 6 muaj pasi u ndërtua.

15
00:00:39.460 --> 00:00:42.440
Po zëvendësohet me një kopje të njëjtë,

16
00:00:42.440 --> 00:00:44.020
por më të shtrenjtë.

17
00:00:44.020 --> 00:00:45.440
Diferenca e vetme:

18
00:00:45.440 --> 00:00:50.460
Ndërtuesi i ri gjithashtu ofron një fushë sporti si një veçori shtesë.

19
00:00:50.540 --> 00:00:51.620
Ndërkohë,

20
00:00:51.620 --> 00:00:54.620
çdo natë, nga një shteg i fshehtë në Bashkinë e qytetit, 

21
00:00:54.620 --> 00:00:57.920
dokumente të cilat përmbajnë informacione sensitive të qytetarëve,

22
00:00:57.920 --> 00:00:59.920
duke filluar nga të dhëna bankare deri te rekorde të kujdesit shëndetësor,

23
00:00:59.920 --> 00:01:01.920
janë duke u vjedhur.

24
00:01:01.920 --> 00:01:05.060
Por askush nuk lejohet të ndërhyjë për këtë,

25
00:01:05.060 --> 00:01:08.760
sepse të kërkosh për shtigjet e fshehta dhe t'i mbyllësh ato,

26
00:01:08.760 --> 00:01:11.840
do ishte shkelje e Marrëveshjes së Përdoruesit.
  
27
00:01:11.840 --> 00:01:14.540
Sado absurde të duket kjo,

28
00:01:14.540 --> 00:01:17.120
kur vjen puna te infrastruktura digjitale,

29
00:01:17.120 --> 00:01:19.220
softueri dhe programet janë gjëra

30
00:01:19.220 --> 00:01:21.560
të cilat qeveritë tona po i përdorin çdo ditë,

31
00:01:21.700 --> 00:01:24.660
dhe ky krahasim është shumë i saktë.

32
00:01:24.660 --> 00:01:26.040
Sepse shpesh

33
00:01:26.040 --> 00:01:29.820
administratat tona prokurojnë softuerë të mbyllur.

34
00:01:29.820 --> 00:01:33.420
Kjo do të thotë se shumica e parave shkon per licensa

35
00:01:33.420 --> 00:01:35.960
të cilat zgjasin për një kohë të limituar

36
00:01:35.960 --> 00:01:38.360
dhe kufizojnë të drejtat tona.

37
00:01:38.360 --> 00:01:41.000
Ne nuk lejohemi të përdorim infrastrukturën tonë

38
00:01:41.000 --> 00:01:43.000
në një mënyrë të arsyeshme.

39
00:01:43.000 --> 00:01:46.580
Meqë kodi burim i një softueri të mbyllur

40
00:01:46.580 --> 00:01:49.320
zakonisht është një sekret biznesi,

41
00:01:49.320 --> 00:01:52.640
gjetja e boshllëqeve të sigurisë ose shtigjeve të fshehta të lëna qëllimisht,

42
00:01:52.640 --> 00:01:55.960
është ekstremisht e vështirë, madje edhe e paligjshme.

43
00:01:55.960 --> 00:01:59.580
Por administratat tona publike mund të bëjnë shumë më tepër!

44
00:01:59.580 --> 00:02:04.540
Nëse softueri i financuar me para publike do ishte i lirë dhe me kod burim të hapur,

45
00:02:04.540 --> 00:02:07.440
ne mund të përdorim dhe ndajmë infrastrukturën tonë

46
00:02:07.440 --> 00:02:10.140
për çdo gjë, dhe për sa kohë të duam.

47
00:02:10.140 --> 00:02:12.140
Ne mund ta përmirësojmë atë,

48
00:02:12.140 --> 00:02:14.140
ta rregullojmë

49
00:02:14.140 --> 00:02:15.580
dhe rimodelojmë

50
00:02:15.580 --> 00:02:18.360
në një mënyrë të tillë që përmbush nevojat tona.

51
00:02:18.360 --> 00:02:21.800
Dhe meqë kod burim i hapur ne softuerin e lirë do të thotë se

52
00:02:21.800 --> 00:02:25.080
projekti është i lexueshëm haptazi për të gjithë,

53
00:02:25.080 --> 00:02:29.860
kjo e bën shumë më të thjeshtë t'i gjesh dhe t'i mbyllësh boshllëqet e sigurisë.

54
00:02:29.860 --> 00:02:34.660
Dhe nëse diçka praktike dhe e besueshme do krijohej në format digjital,

55
00:02:34.660 --> 00:02:39.100
ju jo vetëm mund të ripërdorni projektin përgjatë gjithë shtetit tuaj,

56
00:02:39.100 --> 00:02:42.960
por ai mund të zhvillohet edhe vetë, kudo,

57
00:02:42.960 --> 00:02:44.960
edhe në nivel ndërkombëtar!

58
00:02:44.960 --> 00:02:48.580
Një shembull  shumë i mirë është FixMyStreet:

59
00:02:48.580 --> 00:02:50.460
I zhvilluar fillimisht në Britaninë e Madhe

60
00:02:50.460 --> 00:02:52.420
si një softuer i lirë, për të raportuar

61
00:02:52.420 --> 00:02:54.420
parë dhe diskutuar problemet lokale 

62
00:02:54.420 --> 00:02:55.940
si psh. gropat në rrugë,

63
00:02:55.960 --> 00:02:59.080
dhe tani po përdoret në të gjithë botën.

64
00:02:59.160 --> 00:03:00.700
Të gjithë përfitojnë

65
00:03:00.700 --> 00:03:02.960
sepse veçoritë e reja dhe përmirësimet

66
00:03:02.960 --> 00:03:04.960
ndahen midis të gjithëve.

67
00:03:05.200 --> 00:03:08.480
Nëse çdo softuer do të zhvillohej në këtë mënyrë,

68
00:03:08.480 --> 00:03:12.220
ne do ndalnim së luftuari me licensa kufizuese

69
00:03:12.220 --> 00:03:14.860
dhe mund të fillonim të mendonim për mënyrat se si dhe ku

70
00:03:14.860 --> 00:03:16.860
softueri mund të na ndihmojë.

71
00:03:16.860 --> 00:03:18.040
Ne mund të përqendrohemi

72
00:03:18.040 --> 00:03:20.920
në krijimin e një shoqërie më të mirë për të gjithë.

73
00:03:20.920 --> 00:03:24.200
Nëse mendoni se infrastruktura e së nesërmes

74
00:03:24.200 --> 00:03:26.460
duhet të jetë në duart tona,

75
00:03:26.460 --> 00:03:29.680
na ndihmoni tani duke e ndarë këtë video

76
00:03:29.680 --> 00:03:31.460
dhe duke vizituar websitin tonë:

77
00:03:31.460 --> 00:03:33.460
www.publiccode.eu

78
00:03:33.800 --> 00:03:36.460
Është koha të bëjmë kërkesën tonë:

79
00:03:36.460 --> 00:03:38.180
Para Publike?

80
00:03:38.180 --> 00:03:39.940
Kod Publik!
